Boğazlar meselesi nedir, kısaca özetler misin?

İstanbul ve Çanakkale Boğazları'nın hukuki statüsü, tarih boyunca uluslararası ilişkilerde stratejik bir öneme sahip olmuş ve egemenlik hakları ile küresel çıkarların kesiştiği bir mesele olarak karşımıza çıkmıştır.

21 Kasım 2025

Boğazlar Meselesi Nedir?


Boğazlar Meselesi, tarihsel olarak İstanbul ve Çanakkale Boğazları'nın hukuki statüsü, kontrolü ve uluslararası deniz trafiğine açıklığı konusunda ortaya çıkan siyasi ve stratejik tartışmaları ifade eder. Bu mesele, Osmanlı İmranparatorluğu döneminden başlayarak Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna kadar uluslararası ilişkilerde önemli bir yer tutmuştur. Temel olarak, boğazların güvenliği, ticaret gemileri ve savaş gemilerinin geçiş kuralları ve bölgenin egemenlik hakları üzerine odaklanır.

Tarihsel Gelişim ve Önemli Anlaşmalar


  • Osmanlı döneminde, boğazlar Osmanlı kontrolündeydi, ancak 19. yüzyılda Rusya'nın Akdeniz'e erişim talepleri ve Avrupa devletlerinin çıkarları nedeniyle uluslararası bir sorun haline geldi.
  • 1841'de imzalanan Londra Boğazlar Sözleşmesi, boğazların barış zamanında tüm savaş gemilerine kapalı olmasını öngördü, bu Osmanlı'nın egemenliğini sınırladı.
  • I. Dünya Savaşı sonrasında, 1920 Sevr Antlaşması ile boğazlar uluslararası bir komisyona bırakıldı, ancak bu Türk millî mücadelesiyle reddedildi.
  • 1923 Lozan Antlaşması'nda Boğazlar Sözleşmesi imzalandı; boğazlar askersizleştirildi ve geçişler uluslararası denetime tabi tutuldu, ancak Türkiye'nin güvenlik endişeleri tam olarak karşılanmadı.
  • 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Türkiye'nin boğazlar üzerindeki tam kontrolünü sağladı; barış ve savaş zamanında geçiş kurallarını belirleyerek günümüze kadar geçerli olan rejimi oluşturdu.

Kısa Özet


Boğazlar Meselesi, İstanbul ve Çanakkale Boğazları'nın hukuki statüsünün uluslararası platformlarda tartışıldığı, Türkiye'nin egemenlik hakları ile küresel güçlerin çıkarlarının çatıştığı bir konudur. Montrö Sözleşmesi ile çözüme kavuşmuş, Türkiye'ye boğazlar üzerinde kontrol ve barışı koruma yetkisi verilmiştir. Bu, Türk dış politikası ve Karadeniz'in güvenliği açısından kritik öneme sahiptir.

Yeni Soru Sor / Yorum Yap
şifre
Sizden Gelen Sorular / Yorumlar
Çok Okunanlar
Haber Bülteni
Popüler İçerik
Boğaz Kuruluğu Nedenleri
Boğaz Kuruluğu Nedenleri
Bebeklerde Boğaz Enfeksiyonu Belirtileri ve Tedavisi
Bebeklerde Boğaz Enfeksiyonu Belirtileri ve Tedavisi
Gırtlak Kanseri Belirtileri ve Tedavisi
Gırtlak Kanseri Belirtileri ve Tedavisi
Boğaz Hastalıkları Belirtileri ve Tedavisi
Boğaz Hastalıkları Belirtileri ve Tedavisi
Boğaz Ağrısı Nedir?
Boğaz Ağrısı Nedir?
Güncel
Boğaz Yanması Belirtileri ve Tedavisi
Boğaz Yanması Belirtileri ve Tedavisi
Güncel
Çocuklarda Boğaz Enfeksiyonu
Çocuklarda Boğaz Enfeksiyonu
Güncel
Boğaz Yanması Neden Olur?
Boğaz Yanması Neden Olur?
Hangi Hastalıklarda Boğazımız Ağrır?
Hangi Hastalıklarda Boğazımız Ağrır?
Boğaz Gıcıklığına Ne İyi Gelir?
Boğaz Gıcıklığına Ne İyi Gelir?
Boğaz Ağrısı Tedavisi
Boğaz Ağrısı Tedavisi
Boğaz Ağrısı
Boğaz Ağrısı
Boğaz Ağrısının Nedenleri
Boğaz Ağrısının Nedenleri
Boğaz İltihabına Ne İyi Gelir?
Boğaz İltihabına Ne İyi Gelir?
;