Boğazlar Hakkında İmzalanan Önemli Antlaşmalar
Boğazlar, tarih boyunca stratejik ve ticari önemi nedeniyle pek çok antlaşmaya konu olmuştur. İşte bu antlaşmalardan bazıları:
- Küçük Kaynarca Antlaşması (1774): Osmanlı İmparatorluğu ile Rusya arasında imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Rus ticaret gemilerine Boğazlardan serbest geçiş hakkı tanınmıştır.
- Hünkâr İskelesi Antlaşması (1833): Osmanlı İmparatorluğu ile Rusya arasında imzalanmıştır. Antlaşma, Boğazların diğer devletlerin savaş gemilerine kapatılmasını ve Rusya'ya bazı ayrıcalıklar verilmesini öngörmüştür.
- Londra Boğazlar Sözleşmesi (1841): Osmanlı İmparatorluğu, Rusya, Birleşik Krallık, Fransa, Prusya ve Avusturya arasında imzalanmıştır. Bu sözleşme ile Boğazlar, barış zamanında tüm yabancı savaş gemilerine kapalı tutulmuştur.
- Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936): Türkiye, Birleşik Krallık, Fransa, Sovyetler Birliği, Japonya, Romanya, Bulgaristan, Yunanistan ve Yugoslavya arasında imzalanmıştır. Bu sözleşme, Boğazların statüsünü modernize etmiş ve Türkiye'nin egemenlik haklarını güçlendirmiştir. Savaş ve barış zamanlarında geçiş rejimini düzenlemiştir.
- Lozan Antlaşması (1923): Türkiye ile İtilaf Devletleri arasında imzalanmıştır. Boğazların askersizleştirilmesi ve uluslararası bir komisyon tarafından yönetilmesi öngörülmüştür, ancak bu hüküm Montrö Sözleşmesi ile değiştirilmiştir.
Bu antlaşmalar, Boğazların hukuki statüsünü şekillendirmiş ve bölgenin güvenliği ile uluslararası ticaret üzerinde etkili olmuştur. |