Boğaz yırtılması hangi durumlarda meydana gelir?

Yemek borusunda oluşan yırtılma, tıbbi adıyla özofagus rüptürü, ani basınç değişimleri veya fiziksel travmalar sonucu ortaya çıkabilen ciddi bir sağlık sorunudur. Endoskopik işlemler, şiddetli kusma atakları veya yabancı cisim yutulması gibi durumlar bu riski artıran faktörler arasında yer alır. Erken müdahale edilmediğinde hayati tehlike oluşturabilen bu durum, göğüs ağrısı ve yutma güçlüğü gibi belirtilerle kendini gösterir.

21 Kasım 2025

Boğaz Yırtılması (Özofagus Rüptürü) Nedir?


Boğaz yırtılması, tıbbi olarak özofagus rüptürü olarak adlandırılır ve yemek borusunun (özofagus) duvarında bir yırtık oluşması durumudur. Bu ciddi ve acil müdahale gerektiren bir durumdur, çünkü yemek borusu içeriğinin göğüs boşluğuna sızmasına ve hayatı tehdit eden enfeksiyonlara (mediastinit) yol açabilir.

Boğaz Yırtılmasının Meydana Geldiği Durumlar


Boğaz yırtılması çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir. Bunlar genellikle şu şekilde sınıflandırılabilir:

  • İyatrojenik Nedenler (Tıbbi Müdahaleler Sırasında): En yaygın nedenlerdendir. Endoskopi, özofagogastroduodenoskopi (EGD), dilatasyon (yemek borusunun genişletilmesi), stent yerleştirme veya cerrahi müdahaleler sırasında yemek borusunun yırtılması meydana gelebilir.
  • Travmatik Nedenler: Doğrudan darbeler, kesici/delici yaralanmalar veya kazalar (örneğin, trafik kazaları) yemek borusunda yırtılmaya yol açabilir. Ayrıca, yabancı cisim yutulması (örneğin, kemik, iğne) da yırtılma riski taşır.
  • Spontan (Kendiliğinden) Yırtılma (Boerhaave Sendromu): Bu durum, genellikle şiddetli kusma, öksürme veya ıkınma sonucu yemek borusu basıncının ani ve aşırı artmasıyla oluşur. Özellikle aşırı yemek yeme veya alkol tüketimi sonrası kusma sırasında görülür.
  • Patolojik Nedenler: Yemek borusunu etkileyen bazı hastalıklar yırtılma riskini artırır. Bunlar arasında özofajit (yemek borusu iltihabı), ülserler, tümörler veya bazı sistemik hastalıklar (örneğin, skleroderma) yer alır.
  • Kimyasal Yaralanmalar: Kostik (aşındırıcı) madde yutulması (örneğin, asit veya alkali içeren temizlik ürünleri) yemek borusunda ciddi hasar ve yırtılmaya neden olabilir.
  • Enfeksiyonlar: Nadiren de olsa, şiddetli enfeksiyonlar yemek borusu duvarını zayıflatarak yırtılmaya yol açabilir.

Belirtiler ve Acil Durum İşaretleri


Boğaz yırtılması şüphesi durumunda hemen tıbbi yardım alınmalıdır. Yaygın belirtiler şunlardır:

  • Şiddetli göğüs veya sırt ağrısı
  • Yutma güçlüğü (disfaji) veya ağrılı yutma (odinofaji)
  • Boyun bölgesinde şişlik, krepitasyon (hava sesi) veya morarma
  • Nefes darlığı ve hızlı kalp atışı
  • Ateş, titreme ve genel durum bozukluğu (enfeksiyon belirtileri)
  • Kanlı kusma (hematemez) veya kan tükürme

Tanı ve Tedavi

Tanı genellikle görüntüleme yöntemleri (göğüs röntgeni, bilgisayarlı tomografi) ve endoskopi ile konur. Tedavi, yırtığın boyutuna, yerine ve hastanın genel durumuna bağlı olarak değişir. Küçük yırtıklar bazen antibiyotik tedavisi ve beslenmenin durdurulması ile konservatif olarak tedavi edilebilirken, büyük yırtıklar cerrahi müdahale gerektirir. Erken teşhis ve müdahale, komplikasyon riskini azaltmak için hayati önem taşır.

Yeni Soru Sor / Yorum Yap
şifre
Sizden Gelen Sorular / Yorumlar
Çok Okunanlar
Haber Bülteni
Popüler İçerik
Boğaz Kuruluğu Nedenleri
Boğaz Kuruluğu Nedenleri
Bebeklerde Boğaz Enfeksiyonu Belirtileri ve Tedavisi
Bebeklerde Boğaz Enfeksiyonu Belirtileri ve Tedavisi
Gırtlak Kanseri Belirtileri ve Tedavisi
Gırtlak Kanseri Belirtileri ve Tedavisi
Boğaz Hastalıkları Belirtileri ve Tedavisi
Boğaz Hastalıkları Belirtileri ve Tedavisi
Boğaz Ağrısı Nedir?
Boğaz Ağrısı Nedir?
Güncel
Boğaz Yanması Belirtileri ve Tedavisi
Boğaz Yanması Belirtileri ve Tedavisi
Güncel
Çocuklarda Boğaz Enfeksiyonu
Çocuklarda Boğaz Enfeksiyonu
Güncel
Boğaz Yanması Neden Olur?
Boğaz Yanması Neden Olur?
Hangi Hastalıklarda Boğazımız Ağrır?
Hangi Hastalıklarda Boğazımız Ağrır?
Boğaz Gıcıklığına Ne İyi Gelir?
Boğaz Gıcıklığına Ne İyi Gelir?
Boğaz Ağrısı Tedavisi
Boğaz Ağrısı Tedavisi
Boğaz Ağrısı
Boğaz Ağrısı
Boğaz Ağrısının Nedenleri
Boğaz Ağrısının Nedenleri
Boğaz İltihabına Ne İyi Gelir?
Boğaz İltihabına Ne İyi Gelir?
;