Boğaz kapakçığı nedir ve nasıl çalışır?

Boğazda yer alan ve yutkunma sırasında soluk borusunu koruyan epiglot, vücudun hayati işlevlerinden birini üstlenen esnek bir yapıdır. Bu kıkırdaksı kapakçık, yiyecek ve sıvıların akciğerlere kaçmasını engelleyerek solunum ve sindirim sistemlerinin uyum içinde çalışmasını sağlar.

21 Kasım 2025

Boğaz Kapakçığı Nedir?


Boğaz kapakçığı, tıbbi adıyla "epiglot" olarak bilinen, boğazın üst kısmında yer alan esnek, kıkırdak yapılı bir organdır. Yaprak şekline benzeyen bu kapakçık, yutkunma sırasında soluk borusunu (trakea) kapatarak yiyecek ve içeceklerin akciğerlere kaçmasını önler. Dil köküne bağlı olan epiglot, normalde dik pozisyondayken nefes alıp vermeyi kolaylaştırır; yutma refleksi sırasında ise aşağı doğru kapanarak soluk borusunu korur.

Boğaz Kapakçığının Yapısı


  • Elastik kıkırdaktan oluşur ve mukoza tabakasıyla kaplıdır.
  • Gırtlak (larenks) girişinde, dil kökünün arka kısmında konumlanır.
  • Yutkunma dışında nefes alırken açık kalır, böylece hava akciğerlere rahatça ulaşır.

Boğaz Kapakçığı Nasıl Çalışır?


Epiglotun çalışma mekanizması, yutkunma sırasında otomatik olarak devreye giren bir refleksle gerçekleşir. İşleyiş şu adımlardan oluşur:

  • 1. Uyarılma: Yiyecek veya sıvı yutulacağı zaman, dil ve boğaz kasları sinir sistemine sinyal gönderir.
  • 2. Kapanma: Epiglot, yutma refleksiyle aşağı doğru hareket ederek soluk borusunun girişini tamamen kapatır. Bu sırada gırtlak yukarı kalkar ve yiyeceklerin yemek borusuna yönelmesi sağlanır.
  • 3. Açılma: Yutma işlemi tamamlandıktan hemen sonra epiglot eski konumuna döner ve soluk borusu tekrar açılarak nefes alışverişi devam eder.

Bu süreç, saniyeler içinde otomatik olarak gerçekleşir ve hayati önem taşır. Epiglot düzgün çalışmadığında, yiyecek veya sıvılar soluk borusuna kaçarak "aspirasyon" adı verilen duruma neden olabilir; bu da boğulma veya akciğer enfeksiyonlarına yol açabilir.

Özetle:

Boğaz kapakçığı, yutkunma sırasında soluk borusunu koruyan doğal bir güvenlik mekanizmasıdır. Reflekslerle kontrol edilen bu sistem, sindirim ve solunum yollarının birbirinden ayrılmasını sağlayarak yaşamsal fonksiyonların sorunsuz işlemesine katkıda bulunur.

Yeni Soru Sor / Yorum Yap
şifre
Sizden Gelen Sorular / Yorumlar
Çok Okunanlar
Haber Bülteni
Popüler İçerik
Boğaz Kuruluğu Nedenleri
Boğaz Kuruluğu Nedenleri
Bebeklerde Boğaz Enfeksiyonu Belirtileri ve Tedavisi
Bebeklerde Boğaz Enfeksiyonu Belirtileri ve Tedavisi
Gırtlak Kanseri Belirtileri ve Tedavisi
Gırtlak Kanseri Belirtileri ve Tedavisi
Boğaz Hastalıkları Belirtileri ve Tedavisi
Boğaz Hastalıkları Belirtileri ve Tedavisi
Boğaz Ağrısı Nedir?
Boğaz Ağrısı Nedir?
Güncel
Boğaz Yanması Belirtileri ve Tedavisi
Boğaz Yanması Belirtileri ve Tedavisi
Güncel
Çocuklarda Boğaz Enfeksiyonu
Çocuklarda Boğaz Enfeksiyonu
Güncel
Boğaz Yanması Neden Olur?
Boğaz Yanması Neden Olur?
Hangi Hastalıklarda Boğazımız Ağrır?
Hangi Hastalıklarda Boğazımız Ağrır?
Boğaz Gıcıklığına Ne İyi Gelir?
Boğaz Gıcıklığına Ne İyi Gelir?
Boğaz Ağrısı Tedavisi
Boğaz Ağrısı Tedavisi
Boğaz Ağrısı
Boğaz Ağrısı
Boğaz Ağrısının Nedenleri
Boğaz Ağrısının Nedenleri
Boğaz İltihabına Ne İyi Gelir?
Boğaz İltihabına Ne İyi Gelir?
;