Bakteriyel Boğaz Ağrısı Nedir?
Bakteriyel boğaz ağrısı, genellikle "A Grubu Beta Hemolitik Streptokok" adı verilen bakterilerin neden olduğu bir enfeksiyondur. Halk arasında "beta mikrobu" olarak da bilinir. Bu enfeksiyon, bademcikler ve farinks bölgesini etkileyerek şiddetli ağrı, yutma güçlüğü ve diğer semptomlara yol açar. Viral enfeksiyonlardan farklı olarak, bakteriyel boğaz ağrısı antibiyotik tedavisi gerektirir ve uygun şekilde tedavi edilmezse ciddi komplikasyonlara neden olabilir.
Bakteriyel Boğaz Ağrısının Nedenleri
- En yaygın nedeni A Grubu Beta Hemolitik Streptokok (GABHS) bakterisidir.
- Nadiren diğer bakteri türleri (C ve G grubu streptokoklar gibi) de boğaz ağrısına yol açabilir.
- Bakteriler, hasta kişilerin öksürük, hapşırık veya yakın temas yoluyla yaydığı damlacıklarla bulaşır.
- Bağışıklık sisteminin zayıfladığı durumlar (stres, yorgunluk, kötü beslenme) enfeksiyon riskini artırır.
- Kalabalık ortamlarda (okul, kreş, işyerleri) bulunmak bulaşma olasılığını yükseltir.
Bakteriyel Boğaz Ağrısının Belirtileri
- Ani başlayan şiddetli boğaz ağrısı ve yutma güçlüğü.
- Ateş (38°C üzeri) ve titreme.
- Bademciklerde şişme, kızarıklık ve beyaz iltihap lekeleri.
- Boyundaki lenf bezlerinde şişme ve hassasiyet.
- Baş ağrısı, iştahsızlık ve halsizlik.
- Karın ağrısı veya kusma (özellikle çocuklarda).
Teşhis Yöntemleri
- Doktor muayenesi: Boğazın görünümü ve lenf bezlerinin kontrolü.
- Hızlı strep testi: Boğaz sürüntüsünden alınan örnekle 5-10 dakikada sonuç verir.
- Boğaz kültürü: Hızlı test negatif olsa da şüphe durumunda 24-48 saatte kesin tanı sağlar.
- Kan testleri: Enfeksiyonun şiddetini değerlendirmek için kullanılabilir.
Bakteriyel Boğaz Ağrısı Tedavisi
Bakteriyel boğaz ağrısının tedavisinde antibiyotik kullanımı esastır. Tedaviye erken başlamak, semptomların hızla iyileşmesini sağlar ve komplikasyon riskini azaltır.
- Antibiyotik tedavisi: Penisilin veya amoksisilin genellikle ilk tercihtir. Penisilin alerjisi olanlarda alternatif antibiyotikler (örn. eritromisin) kullanılır.
- Antibiyotik kullanımı: Reçete edilen antibiyotiği tam süresiyle (genellikle 10 gün) kullanmak önemlidir. Belirtiler geçse bile tedaviyi yarıda kesmek enfeksiyonun nüksetmesine neden olabilir.
- Semptomatik tedavi: Ağrı ve ateş için parasetamol veya ibuprofen gibi ağrı kesiciler kullanılabilir.
- Boğaz pastilleri, tuzlu su ile gargara ve ılık içecekler ağrıyı hafifletmeye yardımcı olur.
- Bol sıvı tüketmek ve dinlenmek iyileşme sürecini hızlandırır.
Komplikasyonlar ve Korunma Yöntemleri
- Uygun tedavi edilmeyen bakteriyel boğaz enfeksiyonları romatizmal ateş, böbrek iltihabı (poststreptokokal glomerülonefrit) veya peritonsiller apse gibi ciddi sorunlara yol açabilir.
- Elleri sık sık yıkamak, hasta kişilerle yakın temastan kaçınmak ve kişisel eşyaları paylaşmamak enfeksiyonun yayılmasını önler.
- Bağışıklık sistemini güçlendirmek için dengeli beslenmek, düzenli uyku ve stres yönetimi önemlidir.
Önemli Uyarılar
Boğaz ağrısı şikayetiniz varsa, kendi kendinize antibiyotik kullanmaktan kaçının. Doğru teşhis ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurun. Özellikle çocuklarda yüksek ateş, nefes almada zorluk veya şiddetli ağrı durumunda acil tıbbi yardım alın.
|